# Streszczanie własnymi słowami modelu

EN: **Abstractive summarisation** · id `abstractivesumm` · aliases: abstractive summarization, abstractive summarisation, generative summarization, streszczanie abstrakcyjne, parafrazujące streszczanie

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Język, obraz, audio](https://aiatlasgraph.com/t/modalities.md) › [Język naturalny](https://aiatlasgraph.com/t/nlp.md) › [Streszczanie tekstu](https://aiatlasgraph.com/t/summarization.md) › Streszczanie własnymi słowami modelu

## Description

- PL: Generowanie streszczenia nowym tekstem przez model sekwencja–sekwencja lub LLM, z możliwą parafrazą i fuzją informacji.
- EN: Generating a summary as new text with a sequence-to-sequence model or LLM, allowing paraphrase and information fusion.

## In one sentence

- PL: Model czyta tekst i pisze jego krótszą wersję nowymi zdaniami, tak jak zrobiłby to człowiek.
- EN: A model reads a text and writes a shorter version in new sentences, the way a person would.

## Problem it solves

- PL: Sklejone cytaty czyta się źmudnie, a ludzie chcą płynnego, zwięzłego opisu, co w tekście najważniejsze.
- EN: Stitched-together quotes are tiring to read, and people want a smooth, concise account of what matters.

## What it does

- PL: Jak kolega opowiadający film w dwóch zdaniach: łączy wątki, upraszcza i pomija dygresje.
- EN: Like a friend retelling a film in two sentences: it joins threads, simplifies and skips digressions.

## Everyday example

- PL: Po wideorozmowie dostajesz kilka zdań: co ustalono, kto czym się zajmie i do kiedy.
- EN: After a video call you get a few sentences: what was agreed, who does what and by when.

## This concerns you if you…

- PL: dostajesz automatyczne podsumowania spotkań lub maili
- PL: chcesz szybko zrozumieć długi raport
- PL: musisz ocenić, czy streszczenie nie zmyśla
- EN: get automatic summaries of meetings or emails
- EN: want to grasp a long report quickly
- EN: need to judge whether a summary invents things

## Keywords

pointer-generator · PEGASUS · BART · faithfulness · factual consistency · long-document summarization · query-focused summarization · XSum

## How it works

- PL: Model enkoder–dekoder albo LLM generuje streszczenie token po tokenie, warunkowany pełnym tekstem źródłowym. Przed erą LLM dostrajano go na parach dokument–streszczenie (często z mechanizmem kopiowania); dziś sterowanie długością, stylem i zakresem odbywa się promptem.
- EN: An encoder–decoder model or LLM generates the summary token by token, conditioned on the full source. Before LLMs it was fine-tuned on document–summary pairs (often with a copy mechanism); now length, style and scope are steered by prompt.

## Limits

- PL: Model może dodać fakty, których nie ma w źródle, lub przekręcić liczby i nazwy. Miary nakładania słów słabo wychwytują takie błędy, więc potrzebna jest osobna ocena wierności.
- EN: The model may add facts absent from the source or distort numbers and names. Word-overlap metrics poorly catch such errors, so faithfulness needs separate evaluation.

## Key terms

- PL: **halucynacja**: Treść w streszczeniu niepoparta tekstem źródłowym.
- PL: **faithfulness**: Zgodność streszczenia z faktami oryginału.
- PL: **copy mechanism**: Możliwość przepisania słowa wprost ze źródła podczas generowania.
- EN: **hallucination**: Summary content not supported by the source.
- EN: **faithfulness**: Agreement of a summary with the original's facts.
- EN: **copy mechanism**: Ability to copy a word straight from the source while generating.

## Know first

- [Transformery i attention (Transformers and attention)](https://aiatlasgraph.com/t/transformers.md)

## Related topics

Untyped, symmetric "see also" links.

- [Streszczanie wyroków i aktów prawnych (Legal document summarisation)](https://aiatlasgraph.com/t/legalsummarization.md)

## Sources

- [A Systematic Survey of Text Summarization: From Statistical Methods to Large Language Models](<https://arxiv.org/abs/2406.11289>) `zhang-2024-summarization-survey` · by Haopeng Zhang, Philip S. Yu, Jiawei Zhang
- [Summarization (Hugging Face Tasks)](<https://huggingface.co/tasks/summarization>) `hf-task-summarization` · by Hugging Face

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/abstractivesumm · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30