# Adaptery (małe warstwy wstawiane do modelu)

EN: **Adapter modules** · id `adapters` · aliases: adapters, adapter modules, bottleneck adapters

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Trenowanie i dostrajanie](https://aiatlasgraph.com/t/training.md) › [Efektywne dostrajanie](https://aiatlasgraph.com/t/peft.md) › Adaptery (małe warstwy wstawiane do modelu)

## Description

- PL: Do zamrożonego modelu dokłada się małe trenowalne warstwy i uczy tylko je. Jeden model bazowy może obsługiwać wiele zadań z osobnymi, wymiennymi adapterami.
- EN: Small trainable layers are inserted into a frozen model and only they are trained. One base model can serve many tasks with separate, swappable adapters.

## In one sentence

- PL: To małe uczone warstwy dodawane do modelu, którego dotychczasowe ustawienia pozostają stałe.
- EN: These small trainable layers are added to a model whose existing parameters stay fixed.

## Problem it solves

- PL: Potrzebujesz wariantu dla nowego zadania, ale nie chcesz przechowywać i uczyć kolejnej pełnej kopii modelu.
- EN: You need a variant for a new task but do not want to store and train another full model copy.

## What it does

- PL: Dodane warstwy przekształcają sygnały w wybranych miejscach sieci, a trening zmienia tylko ich ustawienia.
- EN: Added layers transform signals at selected network locations, while training updates only their parameters.

## Everyday example

- PL: Do jednego modelu dodajesz wymienne moduły dla opisów produktów i notatek ze zgłoszeń.
- EN: You add replaceable modules for product descriptions and support notes to one model.

## This concerns you if you…

- PL: chcesz dodawać wymienne warianty zadań
- PL: model bazowy ma pozostać stały
- EN: want replaceable task variants
- EN: need the base model to remain fixed

## Keywords

bottleneck adapters · Houlsby adapters · AdapterHub · IA3 · parallel adapters

## How it works

- PL: Do wybranych warstw wstawia się małe moduły, często z projekcją do węższej przestrzeni i powrotem. Uczenie ich parametrów przy zamrożonej bazie zmienia reprezentacje poprzez dodatkową ścieżkę, zwykle połączoną rezydualnie.
- EN: Small modules are inserted into selected layers, often projecting into a narrower space and back. Training their parameters with a frozen base changes representations through an extra pathway, typically connected residually.

## Limits

- PL: Dodatkowa ścieżka może zwiększać opóźnienie inferencji i wymagać obsługi podczas serwowania. Wąskie moduły ograniczają pojemność; położenie adapterów oraz budżet parametrów wpływają na efekty.
- EN: Extra pathways can increase inference latency and require serving support. Narrow modules constrain capacity; adapter placement and parameter budgets affect outcomes.

## Key terms

- PL: **bottleneck**: Węższa przestrzeń pośrednia ograniczająca rozmiar modułu.
- PL: **ścieżka rezydualna**: Połączenie dodające wynik modułu do wcześniejszej reprezentacji.
- EN: **bottleneck**: A narrower intermediate space limiting module size.
- EN: **residual pathway**: A connection adding module outputs to an earlier representation.

## Know first

- [Perceptron wielowarstwowy (MLP) (Multilayer perceptron (MLP))](https://aiatlasgraph.com/t/mlp.md)
- [Propagacja wsteczna (backpropagation) (Backpropagation)](https://aiatlasgraph.com/t/backprop.md)

## Examples

- PL: adaptery szeregowe i równoległe · małe moduły między warstwami · wymienne adaptery dla różnych zadań
- EN: serial and parallel adapters · small modules between layers · swappable adapters for different tasks

## Sources

- [Parameter-Efficient Transfer Learning for NLP](<https://arxiv.org/abs/1902.00751>) `houlsby-adapters-2019` · by Neil Houlsby, Andrei Giurgiu, Stanislaw Jastrzebski i in.
- [Parameter-Efficient Fine-Tuning for Large Models: A Comprehensive Survey](<https://arxiv.org/abs/2403.14608>) `peft-survey-2024` · by Zeyu Han, Chao Gao, Jinyang Liu i in.

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/adapters · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30