# Sztuczne życie

EN: **Artificial life (ALife)** · id `artificiallife` · aliases: artificial life, ALife, A-Life, sztuczne życie

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › Sztuczne życie

## Description

- PL: Dziedzina badająca właściwości i dynamikę życia niezależnie od nośnika: w oprogramowaniu, sprzęcie i chemii; obejmuje m.in. ewolucję cyfrową, automaty komórkowe i samoorganizację.
- EN: A field studying the properties and dynamics of life regardless of substrate: in software, hardware and chemistry; it includes digital evolution, cellular automata and self-organisation.

## In one sentence

- PL: Dziedzina, która buduje w komputerach, robotach albo w probówce układy zachowujące się jak żywe, żeby zrozumieć, czym jest życie.
- EN: A field building life-like systems in computers, robots or test tubes to understand what life is.

## Problem it solves

- PL: Prawdziwej ewolucji czy rozwoju organizmu nie da się przewinąć ani powtórzyć, więc trudno zbadać, jak powstaje złożoność.
- EN: Real evolution or organism growth cannot be rewound or replayed, so it is hard to study how complexity arises.

## What it does

- PL: Jak akwarium z własnymi prawami fizyki: wpuszczasz proste reguły i patrzysz, jakie stworzenia i zachowania same się pojawią.
- EN: Like an aquarium with its own laws of physics: you drop in simple rules and watch what creatures and behaviours appear on their own.

## Everyday example

- PL: Wygaszacz ekranu z kolorowymi plamami, które rosną, poruszają się i dzielą jak mikroby, choć kieruje nimi kilka prostych reguł.
- EN: A screensaver with coloured blobs that grow, move and divide like microbes, though a few simple rules drive them.

## This concerns you if you…

- PL: ciekawi cię, jak z prostych reguł powstaje złożoność
- PL: tworzysz generatywną sztukę lub symulacje
- PL: interesują cię systemy, które same się naprawiają
- EN: are curious how complexity grows from simple rules
- EN: make generative art or simulations
- EN: are interested in systems that repair themselves

## Keywords

Avida · Tierra · Lenia · artificial chemistry · digital evolution · self-replication · emergence · ALIFE conference · xenobots · open-ended evolution

## How it works

- PL: Wyróżnia się sztuczne życie programowe (symulacje, sztuczne chemie, ewolucja cyfrowa, automaty komórkowe), sprzętowe (roboty) i mokre (układy chemiczne i biologiczne). Wspólne pytania dotyczą samoorganizacji, samoreplikacji, ewolucji otwartej i pojawiania się złożonych zachowań z lokalnych reguł.
- EN: It splits into soft ALife (simulations, artificial chemistries, digital evolution, cellular automata), hard ALife (robots) and wet ALife (chemical and biological systems). Shared questions concern self-organisation, self-replication, open-ended evolution and complex behaviour emerging from local rules.

## Limits

- PL: Granice dziedziny są nieostre, a obserwacje w symulacji nie zawsze przenoszą się na biologię. Ocena „żywości” czy otwartości ewolucji nie ma jednej przyjętej miary.
- EN: The field's boundaries are fuzzy, and simulation findings do not always carry over to biology. There is no agreed measure of “life-likeness” or open-endedness.

## Key terms

- PL: **emergencja**: Zachowanie całości, którego nie widać w regułach pojedynczych części.
- PL: **samoreplikacja**: Zdolność układu do tworzenia własnych kopii.
- PL: **soft / hard / wet ALife**: Sztuczne życie w programie, w sprzęcie lub w chemii.
- EN: **emergence**: Whole-system behaviour not visible in the rules of single parts.
- EN: **self-replication**: A system's ability to make copies of itself.
- EN: **soft / hard / wet ALife**: Artificial life in software, in hardware or in chemistry.

## Subtopics (2 direct, 4 in total)

- [Automaty komórkowe (Cellular automata)](https://aiatlasgraph.com/t/cellularautomata.md): Discrete models with a regular grid of finite-state cells, usually updated synchronously by a local rule depending on the neighbourhood.
  - [Lenia — ciągły automat komórkowy (Lenia continuous cellular automaton)](https://aiatlasgraph.com/t/lenia.md): A two-dimensional cellular automaton with continuous space, time and state and a generalised local rule, producing self-sustaining “lifeforms”.
  - [Neuronowe automaty komórkowe (wzory, które rosną i się naprawiają) (Neural cellular automata (NCA))](https://aiatlasgraph.com/t/neuralca.md): Cellular automata with continuous multi-channel state whose update rule is a neural network trained by gradient descent through many simulation steps.
- [Robotyka ewolucyjna (ewolucja sterowania i budowy robotów) (Evolutionary robotics)](https://aiatlasgraph.com/t/evorobotics.md): Applying evolutionary algorithms to design controllers, morphologies or both for physical and simulated robots, also as a tool for studying evolution.

## Sources

- [What is Artificial Life? (International Society for Artificial Life)](<https://alife.org/?p=3020>) `isal-what-is-alife` · by International Society for Artificial Life (ISAL)

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/artificiallife · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30