# Automaty komórkowe EN: **Cellular automata** · id `cellularautomata` · aliases: cellular automata, cellular automaton, CA, automat komórkowy, automaty komórkowe Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Sztuczne życie](https://aiatlasgraph.com/t/artificiallife.md) › Automaty komórkowe ## Description - PL: Dyskretne modele z regularną siatką komórek o skończonych stanach, aktualizowanych zwykle synchronicznie lokalną regułą zależną od sąsiedztwa. - EN: Discrete models with a regular grid of finite-state cells, usually updated synchronously by a local rule depending on the neighbourhood. ## In one sentence - PL: Siatka komórek, z których każda zmienia stan według prostej reguły zależnej tylko od sąsiadów, a razem tworzą zaskakująco złożone wzory. - EN: A grid of cells, each changing state by a simple rule depending only on its neighbours, together forming surprisingly complex patterns. ## Problem it solves - PL: Trudno uwierzyć i zobaczyć, że złożone, żywe zachowania mogą brać się z bardzo prostych, lokalnych reguł. - EN: It is hard to believe and see that complex, lively behaviour can come from very simple local rules. ## What it does - PL: Jak stadion robiący falę: każdy kibic patrzy tylko na sąsiadów, a po trybunach biegnie wzór widoczny z daleka. - EN: Like a stadium doing the wave: each fan only watches neighbours, yet a pattern visible from afar runs around the stands. ## Everyday example - PL: Uczniowie na kartce w kratkę zaznaczają kilka pól, stosują proste reguły narodzin i śmierci kratek i widzą kształt, który sam wędruje po kartce. - EN: Pupils mark a few squares on graph paper, apply simple birth-and-death rules and see a shape that wanders across the page by itself. ## This concerns you if you… - PL: chcesz zobaczyć emergencję na własne oczy - PL: programujesz symulacje lub generatywną grafikę - PL: zaczynasz poznawać sztuczne życie - EN: want to see emergence with your own eyes - EN: you program simulations or generative graphics - EN: are starting to explore artificial life ## Keywords Game of Life · Rule 110 · elementary cellular automata · Wolfram classes · glider · Golly · Moore neighborhood · totalistic rule ## How it works - PL: W Grze w życie komórka żywa z dwoma lub trzema żywymi sąsiadami przeżywa, martwa z dokładnie trzema ożywa, a pozostałe umierają. Z takich reguł powstają wzory stabilne, oscylujące i poruszające się. Zarówno Gra w życie, jak i jednowymiarowa Reguła 110 są uniwersalne obliczeniowo. - EN: In the Game of Life a live cell with two or three live neighbours survives, a dead cell with exactly three becomes alive, and others die. Such rules produce stable, oscillating and moving patterns. Both the Game of Life and one-dimensional Rule 110 are computationally universal. ## Limits - PL: Dyskretne stany i czas dają wzory kruche: pojedyncza zmiana komórki często niszczy strukturę. Zachowania długoterminowego zwykle nie da się przewidzieć bez symulacji, a ręczne projektowanie reguł pod zadany cel jest trudne. - EN: Discrete states and time make patterns fragile: a single cell change often destroys a structure. Long-term behaviour usually cannot be predicted without simulating, and hand-designing rules for a goal is hard. ## Key terms - PL: **sąsiedztwo Moore'a**: Osiem komórek otaczających daną komórkę na siatce. - PL: **szybowiec (glider)**: Mały wzór, który co kilka kroków przesuwa się po skosie. - PL: **uniwersalność obliczeniowa**: Zdolność do wykonania dowolnego obliczenia, jak komputer. - EN: **Moore neighbourhood**: The eight cells surrounding a given cell on the grid. - EN: **glider**: A small pattern that shifts diagonally every few steps. - EN: **computational universality**: Ability to perform any computation, like a computer. ## Subtopics (2 direct, 2 in total) - [Lenia — ciągły automat komórkowy (Lenia continuous cellular automaton)](https://aiatlasgraph.com/t/lenia.md): A two-dimensional cellular automaton with continuous space, time and state and a generalised local rule, producing self-sustaining “lifeforms”. - [Neuronowe automaty komórkowe (wzory, które rosną i się naprawiają) (Neural cellular automata (NCA))](https://aiatlasgraph.com/t/neuralca.md): Cellular automata with continuous multi-channel state whose update rule is a neural network trained by gradient descent through many simulation steps. ## Sources - [What is Artificial Life? (International Society for Artificial Life)]() `isal-what-is-alife` · by International Society for Artificial Life (ISAL) - [Think Complexity, Chapter 7: Game of Life]() `think-complexity-gol` · by Allen B. Downey --- AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/cellularautomata · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30