# Zwiększanie szczegółowości prognoz i projekcji klimatu (downscaling)

EN: **Machine-learning downscaling of weather and climate data** · id `climatedownscaling` · aliases: downscaling, statistical downscaling, generative downscaling, regionalizacja

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [AI w nauce](https://aiatlasgraph.com/t/aiscience.md) › [Pogoda i klimat](https://aiatlasgraph.com/t/earthsystems.md) › Zwiększanie szczegółowości prognoz i projekcji klimatu (downscaling)

## Description

- PL: Mapowanie zgrubnych pól z modeli globalnych lub reanalizy na wysoką rozdzielczość siecią regresyjną i generatywną (np. dyfuzja korygująca reszty).
- EN: Mapping coarse fields from global models or reanalysis to high resolution with regression and generative networks (e.g. residual-correcting diffusion).

## In one sentence

- PL: Zamiana zgrubnej prognozy obejmującej cały kraj w szczegółową mapę pokazującą różnice między dolinami, miastami i wybrzeżem.
- EN: Turning a coarse forecast covering a whole country into a detailed map showing differences between valleys, cities and coast.

## Problem it solves

- PL: Modele globalne widzą świat w kratkach po kilkadziesiąt kilometrów, a rolnik czy gmina potrzebują informacji dla swojej okolicy.
- EN: Global models see the world in squares tens of kilometres wide, while a farmer or a town needs information for their own area.

## What it does

- PL: Jak malarz, który dostaje szkic z grubych plam i dorysowuje szczegóły, wiedząc, jak zwykle wygląda teren w tym miejscu.
- EN: Like a painter given a sketch of broad patches who adds detail, knowing how the terrain there usually looks.

## Everyday example

- PL: Gmina górska sprawdza, jak częste będą ulewy w jej dolinach za trzydzieści lat, zamiast patrzeć na średnią dla całego regionu.
- EN: A mountain town checks how often downpours will hit its valleys in thirty years, instead of a whole-region average.

## This concerns you if you…

- PL: potrzebujesz danych pogodowych dla konkretnej miejscowości
- PL: planujesz inwestycje zależne od lokalnego klimatu
- EN: need weather data for a specific place
- EN: plan investments that depend on local climate

## Keywords

CorrDiff · statistical downscaling · super-resolution · U-Net · diffusion models · CMIP6 · regional climate model · NVIDIA Earth-2

## How it works

- PL: Model uczy się na parach: zgrubne wejście (np. 25 km) i wysokorozdzielczy cel z modelu regionalnego lub obserwacji (np. 2 km). W podejściu dwuetapowym U-Net przewiduje średnią, a model dyfuzyjny generuje resztę z drobnymi strukturami; może też dopowiadać zmienne nieobecne na wejściu, np. odbiciowość radaru.
- EN: The model learns from pairs: a coarse input (e.g. 25 km) and a high-resolution target from a regional model or observations (e.g. 2 km). In a two-step approach a U-Net predicts the mean and a diffusion model generates the fine-scale residual; it can also predict variables absent from the input, such as radar reflectivity.

## Limits

- PL: Działa w regionie, na którym go wytrenowano, i dziedziczy błędy celu. Kalibracja niepewności bywa słaba, a przy projekcjach klimatu trudno sprawdzić, czy zależności z przeszłości przetrwają w cieplejszym świecie.
- EN: It works in the region it was trained on and inherits the target's errors. Uncertainty calibration can be weak, and for climate projections it is hard to verify that past relationships hold in a warmer world.

## Key terms

- PL: **rozdzielczość przestrzenna**: Wielkość najmniejszej kratki, którą model rozróżnia.
- PL: **reszta**: Różnica między przewidzianą średnią a prawdziwym szczegółowym polem.
- PL: **downscaling dynamiczny**: Klasyczna metoda: uruchomienie drogiego modelu regionalnego zamiast sieci.
- EN: **spatial resolution**: The size of the smallest grid square the model distinguishes.
- EN: **residual**: The difference between a predicted mean and the true detailed field.
- EN: **dynamical downscaling**: The classical method: running a costly regional model instead of a network.

## Know first

- [Modele dyfuzyjne (Diffusion models)](https://aiatlasgraph.com/t/diffusion.md)
- [Powiększanie i naprawa zdjęć (super-rozdzielczość) (Image upscaling and restoration (super-resolution))](https://aiatlasgraph.com/t/imagerestoration.md)

## Related topics

Untyped, symmetric "see also" links.

- [Powiększanie i naprawa zdjęć (super-rozdzielczość) (Image upscaling and restoration (super-resolution))](https://aiatlasgraph.com/t/imagerestoration.md)

## Sources

- [Residual Corrective Diffusion Modeling for Km-scale Atmospheric Downscaling](<https://arxiv.org/abs/2309.15214>) `corrdiff-2023` · by Morteza Mardani, Noah Brenowitz, Yair Cohen, Jaideep Pathak i in. (NVIDIA)

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/climatedownscaling · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30