# Ewolucja różnicowa (DE)

EN: **Differential evolution (DE)** · id `differentialevolution` · aliases: differential evolution, DE, ewolucja różnicowa

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Obliczenia ewolucyjne i inteligencja roju](https://aiatlasgraph.com/t/evolutionary.md) › [Klasyczne algorytmy ewolucyjne](https://aiatlasgraph.com/t/evoclassic.md) › Ewolucja różnicowa (DE)

## Description

- PL: Populacyjna metoda optymalizacji ciągłej, w której mutant to wektor bazowy plus przeskalowana różnica dwóch losowych członków populacji.
- EN: A population method for continuous optimisation where a mutant is a base vector plus a scaled difference of two random members.

## In one sentence

- PL: Metoda strojenia liczbowych ustawień, w której nowe warianty powstają przez dodanie różnicy dwóch innych wariantów do trzeciego.
- EN: A way to tune numeric settings where new variants are made by adding the difference of two variants to a third.

## Problem it solves

- PL: Trzeba dobrać kilkanaście czy kilkadziesiąt liczb, wynik ma wiele pułapek, a nie wiadomo, jak duże kroki robić.
- EN: You must pick dozens of numbers, the result is full of traps, and you do not know how big a step to take.

## What it does

- PL: Rozrzut samej populacji podpowiada skalę kroku: gdy warianty są daleko od siebie, zmiany są duże, gdy się zbliżą, maleją.
- EN: The spread of the population itself sets the step size: far-apart variants give big changes, close ones give small changes.

## Everyday example

- PL: Inżynier dobiera wymiary elementów filtra w radiu; program co rundę miesza istniejące projekty i zostawia tylko te, które lepiej tłumią zakłócenia.
- EN: An engineer sizes the parts of a radio filter; each round the software mixes existing designs and keeps only those that suppress noise better.

## This concerns you if you…

- PL: stroisz wiele liczbowych parametrów bez wzoru na wynik
- PL: chcesz prostej metody z trzema ustawieniami
- EN: tune many numeric parameters with no formula for the result
- EN: want a simple method with three settings

## Keywords

DE/rand/1/bin · DE/best/2/bin · SHADE · L-SHADE · jDE · JADE · CEC benchmarks · scipy differential_evolution · pymoo

## How it works

- PL: Dla każdego wektora docelowego tworzy się mutanta v = x_r1 + F·(x_r2 − x_r3), potem krzyżowanie dwumianowe z prawdopodobieństwem CR miesza go z celem. Próbnik zastępuje cel tylko wtedy, gdy jest lepszy (selekcja zachłanna).
- EN: For each target vector a mutant v = x_r1 + F·(x_r2 − x_r3) is built, then binomial crossover with rate CR mixes it with the target. The trial replaces the target only when it is better (greedy selection).

## Limits

- PL: Brak ogólnego dowodu zbieżności, a wyniki zależą od F, CR i rozmiaru populacji. Działa na zmiennych ciągłych; dla problemów dyskretnych potrzebuje przeróbek. Przy bardzo wielu wymiarach i drogich ocenach liczba wywołań szybko rośnie.
- EN: There is no general convergence proof, and results depend on F, CR and population size. It works on continuous variables; discrete problems need adaptations. With very many dimensions and costly evaluations the call count grows quickly.

## Key terms

- PL: **współczynnik F**: Mnożnik różnicy dwóch wektorów, czyli długość kroku mutacji.
- PL: **CR**: Prawdopodobieństwo wzięcia współrzędnej od mutanta zamiast od rodzica.
- PL: **DE/rand/1/bin**: Zapis wariantu: losowa baza, jedna różnica, krzyżowanie dwumianowe.
- EN: **scale factor F**: Multiplier on the difference of two vectors, the mutation step length.
- EN: **CR**: Probability of taking a coordinate from the mutant instead of the parent.
- EN: **DE/rand/1/bin**: Variant notation: random base, one difference, binomial crossover.

## Know first

- [Spadek gradientu i optymalizacja ciągła (Gradient descent and continuous optimisation)](https://aiatlasgraph.com/t/mathoptimization.md)

## Sources

- [Differential Evolution – A Simple and Efficient Heuristic for Global Optimization over Continuous Spaces](<https://www.cp.eng.chula.ac.th/~piak/teaching/ec/ec2012/storn_price_de.pdf>) `de-storn-price-1997` · by Rainer Storn, Kenneth Price

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/differentialevolution · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30