# Krzyżowanie: łączenie cech dwóch rodziców

EN: **Crossover (recombination) operators** · id `evocrossover` · aliases: crossover, recombination, rekombinacja, operator krzyżowania

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Obliczenia ewolucyjne i inteligencja roju](https://aiatlasgraph.com/t/evolutionary.md) › [Budowa algorytmu ewolucyjnego: reprezentacja, operatory, parametry](https://aiatlasgraph.com/t/evodesign.md) › Krzyżowanie: łączenie cech dwóch rodziców

## Description

- PL: Operatory rekombinacji tworzące potomstwo z materiału wielu rodziców, dobierane do reprezentacji: binarnej, rzeczywistej lub permutacyjnej.
- EN: Recombination operators building offspring from several parents' material, chosen to fit the representation: binary, real-valued or permutation.

## In one sentence

- PL: Sposób tworzenia nowego rozwiązania przez połączenie fragmentów dwóch lub więcej dobrych rozwiązań.
- EN: A way to make a new solution by combining parts of two or more good solutions.

## Problem it solves

- PL: Dwa rozwiązania mogą być dobre z różnych powodów, a samo poprawianie każdego osobno nie zbierze ich zalet razem.
- EN: Two solutions can be good for different reasons, and improving each separately will not bring their strengths together.

## What it does

- PL: Jak sklejanie najlepszych zwrotek z dwóch wersji piosenki: każda wnosi swoją mocną część do nowego utworu.
- EN: Like splicing the best verses from two versions of a song: each brings its strong part to the new track.

## Everyday example

- PL: Program układający grafik pielęgniarek bierze poranne zmiany z jednego dobrego planu i nocne z drugiego, tworząc plan lepszy od obu.
- EN: A nurse-rostering program takes the morning shifts from one good plan and the night shifts from another, making a plan better than both.

## This concerns you if you…

- PL: dobre rozwiązania twojego problemu mają niezależne części
- PL: używasz algorytmu genetycznego na kolejnościach lub trasach
- PL: chcesz wiedzieć, kiedy wyłączyć krzyżowanie
- EN: good solutions to your problem have independent parts
- EN: you run a genetic algorithm on orderings or routes
- EN: want to know when to switch crossover off

## Keywords

one-point crossover · two-point crossover · uniform crossover · SBX · HUX · crossover rate · recombination

## How it works

- PL: Dla łańcuchów stosuje się krzyżowanie jedno-, dwupunktowe i równomierne. Dla liczb rzeczywistych można użyć operatorów arytmetycznych albo symulowanego krzyżowania binarnego (SBX), które tworzy potomstwo wokół wartości rodziców. Reprezentacje permutacyjne wymagają osobnych operatorów zachowujących poprawność kolejności.
- EN: Strings use one-point, two-point and uniform crossover. Real-valued representations can use arithmetic operators or simulated binary crossover (SBX), which generates offspring around parental values. Permutation representations require separate operators that preserve a valid ordering.

## Limits

- PL: Krzyżowanie pomaga tylko, gdy problem ma łączalne części; inaczej działa jak duża losowa mutacja. Niewłaściwy operator psuje dopuszczalność rozwiązań, a w małych populacjach przyspiesza utratę różnorodności.
- EN: Crossover only helps when the problem has combinable parts; otherwise it acts like a large random mutation. A mismatched operator breaks feasibility, and in small populations it speeds up loss of diversity.

## Key terms

- PL: **building blocks**: Krótkie fragmenty zapisu, które razem dają dobre rozwiązanie.
- PL: **SBX**: Krzyżowanie liczb rzeczywistych naśladujące jednopunktowe krzyżowanie bitów.
- PL: **PMX / OX**: Krzyżowania kolejności, które nie powtarzają ani nie gubią elementów.
- EN: **building blocks**: Short encoding fragments that together make a good solution.
- EN: **SBX**: Real-valued crossover mimicking one-point crossover on bits.
- EN: **PMX / OX**: Ordering crossovers that neither repeat nor lose items.

## Know first

- [Algorytmy genetyczne (Genetic algorithms (GA))](https://aiatlasgraph.com/t/geneticalgorithms.md)

## Sources

- [Introduction to Evolutionary Computing (2nd ed.)](<https://biblioteca.izt.uam.mx/vufind/Record/978-3-662-44874-8/TOC>) `eiben-smith-2015` · by A. E. Eiben, J. E. Smith
- [pymoo: Multi-objective Optimization in Python](<https://arxiv.org/abs/2002.04504>) `pymoo-2020` · by Julian Blank, Kalyanmoy Deb

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/evocrossover · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30