# Przetwarzanie języka w finansach EN: **Natural language processing in finance** · id `finnlp` · aliases: financial NLP, FinNLP, financial LLM, LLM w finansach, modele językowe w finansach Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [AI w finansach](https://aiatlasgraph.com/t/finance.md) › Przetwarzanie języka w finansach ## Description - PL: NLP i LLM na tekstach finansowych: analiza sentymentu wiadomości, ekstrakcja z raportów, odpowiadanie na pytania wymagające obliczeń na tabelach i tekście. - EN: NLP and LLMs on financial text: news sentiment analysis, extraction from reports, question answering that requires calculations over tables and text. ## In one sentence - PL: Programy czytające wiadomości, raporty spółek i dokumenty finansowe, które wyciągają z nich nastroje, liczby i odpowiedzi na pytania. - EN: Software that reads news, company reports and financial documents and pulls out sentiment, figures and answers. ## Problem it solves - PL: Każdego dnia ukazują się tysiące raportów, komunikatów i artykułów, a analityk nie zdąży przeczytać nawet ułamka. - EN: Thousands of reports, announcements and articles appear every day, and an analyst can't read even a fraction. ## What it does - PL: Jak asystent analityka, który przed poranną kawą przegląda całą prasę i sprawozdania i przynosi tylko najważniejsze liczby i sygnały. - EN: Like an analyst's assistant who skims all the press and filings before morning coffee and brings back only the key figures and signals. ## Everyday example - PL: Analityczka pyta asystenta, jak zmieniła się marża spółki w ostatnim roku, i dostaje wynik z odnośnikiem do strony raportu. - EN: An analyst asks the assistant how a company's margin changed last year and gets the answer with a link to the report page. ## This concerns you if you… - PL: czytasz raporty spółek przed inwestycją - PL: pracujesz z dokumentami w banku lub funduszu - PL: budujesz czatbota dla klientów finansowych - EN: read company reports before investing - EN: work with documents at a bank or fund - EN: build a chatbot for financial customers ## Keywords FinBERT · Financial PhraseBank · FinQA · TAT-QA · FinanceBench · BloombergGPT · SEC EDGAR · earnings call analysis · XBRL · financial RAG ## How it works - PL: Stosuje się modele dostrojone do języka finansów (np. warianty BERT douczone na tekstach finansowych) oraz ogólne LLM z wyszukiwaniem w dokumentach. Typowe zadania to klasyfikacja sentymentu, ekstrakcja encji i liczb, streszczanie oraz pytania wymagające wieloetapowych obliczeń na tabelach i tekście raportu. - EN: Models tuned to financial language (e.g. BERT variants further trained on financial text) and general LLMs with document retrieval are used. Typical tasks are sentiment classification, entity and figure extraction, summarisation, and questions needing multi-step calculations over report tables and text. ## Limits - PL: Finanse wymagają precyzji liczbowej, a modele mylą jednostki, okresy i znaki. W teście z pytaniami o raporty spółek model z wyszukiwaniem odpowiedział źle lub odmówił w większości przypadków. Halucynacje w dokumentach finansowych mogą mieć skutki prawne. - EN: Finance demands numerical precision, and models mix up units, periods and signs. In a test of questions on company filings, a retrieval-backed model answered wrongly or refused in most cases. Hallucinations in financial documents can have legal consequences. ## Key terms - PL: **sentyment**: Wydźwięk tekstu: pozytywny, negatywny lub neutralny dla inwestora. - PL: **raport 10-K**: Roczne sprawozdanie spółki giełdowej w USA. - PL: **rozumowanie liczbowe**: Wieloetapowe obliczenia na danych z tabel i tekstu. - EN: **sentiment**: A text's tone: positive, negative or neutral for investors. - EN: **10-K filing**: A US-listed company's annual report. - EN: **numerical reasoning**: Multi-step calculations on data from tables and text. ## Know first - [Klasyfikacja tekstu i analiza sentymentu (Text classification and sentiment analysis)](https://aiatlasgraph.com/t/textclassification.md) - [Wyszukiwanie i RAG (Retrieval-augmented generation)](https://aiatlasgraph.com/t/retrieval.md) ## Subtopics (5 direct, 5 in total) - [Analiza sentymentu wiadomości finansowych (Financial news sentiment analysis)](https://aiatlasgraph.com/t/finsentiment.md): Classifying the tone of headlines, announcements and earnings calls with models tuned to the financial domain. - [Analiza telekonferencji wynikowych (tekst i głos) (Earnings call analysis from text and voice)](https://aiatlasgraph.com/t/earningscalls.md): Multimodal models combining transcripts and vocal features from earnings calls to predict company volatility and risk. - [Automatyczne tagowanie liczb w sprawozdaniach (XBRL) (XBRL tagging of financial filings)](https://aiatlasgraph.com/t/xbrltagging.md): Numeric entity recognition in filings, assigning XBRL taxonomy tags with hundreds of context-dependent types. - [Modele językowe uczone na tekstach finansowych (Finance-specific language models)](https://aiatlasgraph.com/t/finllm.md): Language models pretrained or further trained on financial corpora (filings, news, transcripts) to improve domain task performance. - [Pytania i obliczenia na raportach finansowych (Question answering and numerical reasoning over financial reports)](https://aiatlasgraph.com/t/finreportqa.md): Answering questions that require retrieval and multi-step calculation over tables and text in financial reports; FinQA, TAT-QA, FinanceBench benchmarks. ## Sources - [FinBERT: Financial Sentiment Analysis with Pre-trained Language Models]() `finbert-araci-2019` · by Dogu Araci - [FinQA: A Dataset of Numerical Reasoning over Financial Data]() `finqa-2021` · by Zhiyu Chen, Wenhu Chen, Charese Smiley, Sameena Shah, Iana Borova, Dylan Langdon, Reema Moussa, Matt Beane, Ting-Hao Huang, Bryan Routledge, William Yang Wang - [FinanceBench: A New Benchmark for Financial Question Answering]() `financebench-2023` · by Pranab Islam, Anand Kannappan, Douwe Kiela, Rebecca Qian, Nino Scherrer, Bertie Vidgen (Patronus AI i in.) --- AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/finnlp · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30