# Rozpoznawanie strumieni cząstek ze zderzeń (jet tagging)

EN: **Jet tagging in particle physics** · id `jettagging` · aliases: jet tagging, particle cloud, tagowanie dżetów

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [AI w nauce](https://aiatlasgraph.com/t/aiscience.md) › [Fizyka i astronomia](https://aiatlasgraph.com/t/physastro.md) › Rozpoznawanie strumieni cząstek ze zderzeń (jet tagging)

## Description

- PL: Klasyfikacja dżetów hadronowych (np. top, W, b, gluon) sieciami na chmurach cząstek, grafach lub transformerach niezależnych od kolejności.
- EN: Classifying hadronic jets (e.g. top, W, b, gluon) with permutation-invariant networks on particle clouds, graphs or transformers.

## In one sentence

- PL: Sieć patrzy na rozbryzg cząstek po zderzeniu w akceleratorze i rozpoznaje, jaka cząstka go zapoczątkowała.
- EN: A network looks at the spray of particles after a collision in an accelerator and recognises which particle started it.

## Problem it solves

- PL: Ślady rzadkich, ciekawych cząstek giną wśród miliardów zwykłych zderzeń, które z daleka wyglądają bardzo podobnie.
- EN: Traces of rare, interesting particles are lost among billions of ordinary collisions that look very similar from afar.

## What it does

- PL: Jak rozpoznawanie fajerwerku po samym rozkładzie iskier: kolejność iskier nie ma znaczenia, liczy się, jak leżą względem siebie.
- EN: Like identifying a firework by the pattern of its sparks: the order of sparks does not matter, only how they sit relative to each other.

## Everyday example

- PL: Fizycy w laboratorium zderzeń wybierają z ogromu danych garstkę przypadków, w których mogła powstać poszukiwana ciężka cząstka.
- EN: Physicists at a collider lab pick from vast data the handful of events where a sought-after heavy particle may have formed.

## This concerns you if you…

- PL: interesujesz się fizyką cząstek i zderzaczami
- PL: pracujesz z danymi w postaci nieuporządkowanych zbiorów punktów
- EN: are interested in particle physics and colliders
- EN: work with data shaped as unordered sets of points

## Keywords

ParticleNet · Particle Transformer · EdgeConv · Deep Sets · JetClass · LHC · top tagging · hls4ml

## How it works

- PL: Dżet przedstawia się jako nieuporządkowany zbiór cząstek z cechami (pęd, kąt, ładunek, typ). Sieć grafowa z dynamicznymi sąsiedztwami (EdgeConv) lub transformer na cząstkach agreguje informacje symetrycznie, więc wynik nie zależy od kolejności; trenuje się ją na symulacjach i porównuje na wspólnych benchmarkach.
- EN: A jet is represented as an unordered set of particles with features (momentum, angle, charge, type). A graph network with dynamic neighbourhoods (EdgeConv) or a particle transformer aggregates information symmetrically, so the output ignores ordering; it is trained on simulations and compared on shared benchmarks.

## Limits

- PL: Trening na symulacjach grozi różnicami względem prawdziwego detektora, które trzeba kalibrować na danych. Najlepsze modele są ciężkie dla wyzwalaczy działających w mikrosekundach i trudne do zinterpretowania fizycznie.
- EN: Training on simulations risks mismatch with the real detector, which must be calibrated on data. The best models are heavy for triggers operating in microseconds and hard to interpret physically.

## Key terms

- PL: **dżet**: Wąski strumień cząstek powstały z jednej cząstki po zderzeniu.
- PL: **chmura cząstek**: Opis dżetu jako zbioru punktów bez ustalonej kolejności.
- PL: **niezmienniczość permutacji**: Wynik nie zmienia się, gdy przestawimy kolejność elementów.
- EN: **jet**: A narrow spray of particles from one particle after a collision.
- EN: **particle cloud**: Describing a jet as a set of points with no fixed order.
- EN: **permutation invariance**: The output stays the same when element order is shuffled.

## Know first

- [Konwolucje grafowe i uwaga na grafach (GCN, GAT) (Graph convolutions and graph attention (GCN, GAT))](https://aiatlasgraph.com/t/messagepassing.md)
- [Chmury punktów i dane z LiDAR-u (Point clouds and LiDAR data)](https://aiatlasgraph.com/t/pointclouds.md)

## Related topics

Untyped, symmetric "see also" links.

- [Chmury punktów i dane z LiDAR-u (Point clouds and LiDAR data)](https://aiatlasgraph.com/t/pointclouds.md)

## Sources

- [ParticleNet: Jet Tagging via Particle Clouds](<https://arxiv.org/abs/1902.08570>) `particlenet-2019` · by Huilin Qu, Loukas Gouskos

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/jettagging · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30