# Globalne prognozy pogody z sieci neuronowych

EN: **Data-driven global medium-range weather forecasting** · id `mlweatherglobal` · aliases: ML weather prediction, AI weather models, prognoza średnioterminowa AI

Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [AI w nauce](https://aiatlasgraph.com/t/aiscience.md) › [Pogoda i klimat](https://aiatlasgraph.com/t/earthsystems.md) › Globalne prognozy pogody z sieci neuronowych

## Description

- PL: Deterministyczne modele (GNN, transformery) uczone na reanalizie, które autoregresyjnie prognozują globalny stan atmosfery na 1–15 dni.
- EN: Deterministic models (GNNs, transformers) trained on reanalysis that autoregressively forecast the global atmospheric state 1–15 days ahead.

## In one sentence

- PL: Sieć neuronowa, która z obecnego stanu całej atmosfery przewiduje pogodę na świecie na kilka do kilkunastu dni naprzód.
- EN: A neural network that takes the current state of the whole atmosphere and predicts worldwide weather several days to two weeks ahead.

## Problem it solves

- PL: Klasyczna prognoza dla całego globu zajmuje superkomputer na godziny, więc nie da się jej liczyć często ani tanio.
- EN: A classical global forecast ties up a supercomputer for hours, so it cannot be run often or cheaply.

## What it does

- PL: Jak meteorolog z ogromnym archiwum map: widząc dzisiejszy układ chmur i wiatrów, rozpoznaje, jak takie sytuacje zwykle się rozwijały.
- EN: Like a forecaster with a huge archive of maps: seeing today's clouds and winds, it recalls how such situations usually unfolded.

## Everyday example

- PL: Prognoza na przyszły tydzień w aplikacji odświeża się co kilka godzin, a linia lotnicza wcześniej omija rejon burz.
- EN: Next week's forecast in an app refreshes every few hours, and an airline routes around a storm area earlier.

## This concerns you if you…

- PL: planujesz coś na tydzień naprzód i zależy ci na pogodzie
- PL: chcesz zrozumieć, skąd biorą się nowe prognozy w aplikacjach
- EN: plan something a week ahead and care about the weather
- EN: want to understand where new app forecasts come from

## Keywords

GraphCast · Pangu-Weather · FourCastNet · AIFS · Aurora · FuXi · ERA5 · WeatherBench 2 · 3D Earth-Specific Transformer

## How it works

- PL: Model dostaje stan atmosfery na siatce globu (temperatura, wiatr, wilgotność na wielu poziomach ciśnienia) i przewiduje stan po 6 lub 24 godzinach; wynik podaje się z powrotem na wejście. Architektury to sieci grafowe na siatce wielorozdzielczej albo transformery 3D; trenuje się je na dekadach reanalizy ERA5 i ocenia RMSE i ACC.
- EN: The model takes the atmosphere on a global grid (temperature, wind, humidity at many pressure levels) and predicts the state 6 or 24 hours later; the output is fed back as input. Architectures are graph networks on a multi-resolution mesh or 3D transformers, trained on decades of ERA5 reanalysis and scored with RMSE and ACC.

## Limits

- PL: Startuje ze stanu z klasycznej asymilacji danych. Minimalizacja błędu średniokwadratowego rozmywa szczegóły i osłabia ekstrema w dalszych dniach, a model nie podaje niepewności bez zespołu.
- EN: It starts from a state produced by classical data assimilation. Minimising mean squared error blurs detail and weakens extremes at longer lead times, and without an ensemble it gives no uncertainty.

## Key terms

- PL: **horyzont prognozy**: Jak daleko w przyszłość sięga prognoza, np. pięć dni.
- PL: **ERA5**: Wieloletnie archiwum odtworzonego stanu atmosfery, na którym trenuje się modele.
- PL: **ACC**: Miara, jak dobrze prognoza oddaje odchylenia pogody od normy.
- PL: **agregacja czasowa**: Łączenie modeli o różnych krokach czasu, by mniej kumulować błąd.
- EN: **lead time**: How far ahead a forecast reaches, e.g. five days.
- EN: **ERA5**: A multi-decade archive of reconstructed atmospheric states used for training.
- EN: **ACC**: A score of how well a forecast captures departures from normal weather.
- EN: **temporal aggregation**: Combining models with different time steps to accumulate less error.

## Know first

- [Sieci grafowe (GNN) (Graph neural networks (GNN))](https://aiatlasgraph.com/t/gnn.md)
- [Transformery i attention (Transformers and attention)](https://aiatlasgraph.com/t/transformers.md)

## Related topics

Untyped, symmetric "see also" links.

- [Probabilistyczne prognozy pogody (zespoły) (Probabilistic ensemble weather forecasting)](https://aiatlasgraph.com/t/ensembleweather.md)
- [Prognozy opadów na najbliższe godziny z radaru (nowcasting) (Precipitation nowcasting from radar)](https://aiatlasgraph.com/t/nowcasting.md)

## Sources

- [GraphCast: Learning skillful medium-range global weather forecasting](<https://arxiv.org/abs/2212.12794>) `graphcast-2022` · by Remi Lam, Alvaro Sanchez-Gonzalez, Matthew Willson, Peter Wirnsberger, Meire Fortunato i in. (Google DeepMind)
- [Pangu-Weather: A 3D High-Resolution Model for Fast and Accurate Global Weather Forecast](<https://arxiv.org/abs/2211.02556>) `pangu-weather-2022` · by Kaifeng Bi, Lingxi Xie, Hengheng Zhang, Xin Chen, Xiaotao Gu, Qi Tian

---

AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/mlweatherglobal · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30