# Wybór społeczny: łączenie preferencji wielu osób EN: **Computational social choice** · id `socialchoice` · aliases: social choice, computational social choice, voting theory, teoria wyboru społecznego, teoria głosowania, preference aggregation, agregacja preferencji Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Fundamenty i rozumowanie](https://aiatlasgraph.com/t/foundations.md) › [Teoria gier i decyzji](https://aiatlasgraph.com/t/gametheory.md) › Wybór społeczny: łączenie preferencji wielu osób ## Description - PL: Formalna analiza reguł agregujących indywidualne preferencje w decyzję grupową, z aksjomatami, twierdzeniami o niemożliwości i złożonością obliczeniową. - EN: Formal analysis of rules aggregating individual preferences into a group decision, with axioms, impossibility theorems and computational complexity. ## In one sentence - PL: Nauka o tym, jak połączyć różne opinie wielu osób w jedną wspólną decyzję albo ranking. - EN: The study of how to combine many people's differing opinions into one shared decision or ranking. ## Problem it solves - PL: Ludzie oceniający odpowiedzi AI często się nie zgadzają, a prosty sposób uśredniania potrafi dać wynik, którego nikt nie chciał. - EN: People rating AI answers often disagree, and a naive way of averaging can yield an outcome nobody wanted. ## What it does - PL: Jak ordynacja wyborcza: ta sama urna z głosami może wyłonić różnych zwycięzców, zależnie od przyjętej metody liczenia. - EN: Like an electoral system: the same ballot box can produce different winners depending on the counting method chosen. ## Everyday example - PL: Zespół tysięcy oceniających porównuje pary odpowiedzi czatu, a twórcy muszą zdecydować, jak z tych sprzecznych ocen ustalić, co model ma preferować. - EN: Thousands of raters compare pairs of chat answers, and the builders must decide how to turn those conflicting ratings into what the model should prefer. ## This concerns you if you… - PL: zbierasz oceny od wielu ludzi i chcesz je uczciwie połączyć - PL: zastanawiasz się, czyje wartości odzwierciedla AI - EN: collect ratings from many people and want to combine them fairly - EN: wonder whose values an AI reflects ## Keywords Arrow's impossibility theorem · Borda count · Condorcet winner · ranked pairs · independence of clones · Gibbard-Satterthwaite · pluralistic alignment · RLHF preference aggregation · collective constitutional AI ## How it works - PL: Reguły głosowania, takie jak większość, Borda czy ranked pairs, ocenia się przez jawne kryteria, m.in. anonimowość, niezależność od klonów i podatność na głosowanie strategiczne. Twierdzenie Arrowa mówi, że przy co najmniej trzech opcjach i nieograniczonej dziedzinie preferencji nie istnieje reguła rankingu społecznego spełniająca jednocześnie zasadę Pareto, niezależność od alternatyw niezwiązanych i niedyktatorskość. W dostrajaniu modeli narzędzia wyboru społecznego pomagają analizować agregację ocen i zasad pochodzących od wielu osób. - EN: Voting rules such as majority, Borda and ranked pairs are evaluated against explicit criteria including anonymity, independence of clones and susceptibility to strategic voting. Arrow's theorem says that with at least three options and unrestricted preference profiles, no social-ranking rule simultaneously satisfies Pareto, independence of irrelevant alternatives and non-dictatorship. In model fine-tuning, social-choice tools help analyse aggregation of ratings and principles from many people. ## Limits - PL: Każda reguła poświęca którąś pożądaną własność, więc wybór metody jest decyzją wartościującą, nie czysto techniczną. Zbiorowe preferencje mogą być cykliczne, a wyniki zależą od tego, kto w ogóle ocenia. - EN: Every rule sacrifices some desirable property, so choosing a method is a value judgement, not a purely technical one. Collective preferences can be cyclic, and results depend on who gets to rate at all. ## Key terms - PL: **twierdzenie Arrowa**: Żadna reguła głosowania nie spełnia naraz kilku intuicyjnych warunków uczciwości. - PL: **paradoks Condorceta**: Grupa może woleć A od B, B od C i C od A. - PL: **głosowanie strategiczne**: Podawanie nieszczerych preferencji, by przechylić wynik na swoją korzyść. - EN: **Arrow's theorem**: No voting rule meets several intuitive fairness conditions at once. - EN: **Condorcet paradox**: A group can prefer A to B, B to C and C to A. - EN: **strategic voting**: Reporting insincere preferences to tilt the result. ## Related topics Untyped, symmetric "see also" links. - [Alignment i safety (Alignment and safety)](https://aiatlasgraph.com/t/alignment.md) - [Modele nagrody (Reward models)](https://aiatlasgraph.com/t/rewardmodels.md) ## Sources - [Conitzer et al. · Position: Social Choice Should Guide AI Alignment in Dealing with Diverse Human Feedback]() `conitzer-socialchoice-alignment-2024` · by Vincent Conitzer, Rachel Freedman, Jobst Heitzig, Wesley H. Holliday, Bob M. Jacobs, Nathan Lambert, Milan Mossé, Eric Pacuit, Stuart Russell, Hailey Schoelkopf, Emanuel Tewolde, William S. Zwicker --- AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/socialchoice · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30