# Streszczanie tekstu EN: **Text summarisation** · id `summarization` · aliases: text summarization, summarisation, automatic summarization, abstractive summarization, extractive summarization, streszczanie, sumaryzacja, automatyczne streszczanie Path: [AI Atlas](https://aiatlasgraph.com/llms.txt) › [Język, obraz, audio](https://aiatlasgraph.com/t/modalities.md) › [Język naturalny](https://aiatlasgraph.com/t/nlp.md) › Streszczanie tekstu ## Description - PL: Skracanie tekstu z zachowaniem najważniejszych informacji. Streszczenie ekstraktywne wybiera fragmenty źródła, a abstrakcyjne tworzy nowe sformułowania; współczesne modele językowe są szeroko używane do streszczania abstrakcyjnego, gdzie istotnymi wyzwaniami pozostają ocena jakości i zgodność ze źródłem. - EN: Shortening a text while preserving its key information. Extractive summarisation selects source passages, while abstractive summarisation creates new wording; modern language models are widely used for abstractive summaries, where quality evaluation and faithfulness to the source remain important challenges. ## In one sentence - PL: To skracanie długiego tekstu do kilku zdań, które zachowują to, co najważniejsze. - EN: This shrinks a long text into a few sentences that keep what matters most. ## Problem it solves - PL: Nie masz czasu przeczytać wszystkich raportów, wątków i notatek, a boisz się, że przegapisz coś istotnego. - EN: You lack the time to read every report, thread and note, yet you worry about missing something important. ## What it does - PL: Działa jak dobry protokolant na zebraniu: odsiewa powtórzenia i dygresje, zostawia decyzje, liczby i wnioski. - EN: It acts like a good minute-taker: it drops repetition and tangents and keeps decisions, numbers and conclusions. ## Everyday example - PL: Po godzinnym spotkaniu online dostajesz krótką notatkę z ustaleniami i listą zadań dla każdej osoby. - EN: After an hour-long video call you receive a short note with the decisions and each person's tasks. ## This concerns you if you… - PL: czytasz więcej, niż jesteś w stanie przeczytać - PL: przygotowujesz krótkie podsumowania dla innych - PL: musisz sprawdzić, czy skrót nie przekręca faktów - EN: have more to read than you can manage - EN: prepare short summaries for other people - EN: need to check that a summary does not twist the facts ## Keywords BART · T5 · PEGASUS · ROUGE · extractive summarization · abstractive summarization · factual consistency ## How it works - PL: Model ocenia ważność fragmentów i wybiera je albo generuje skrócony tekst warunkowany źródłem. Cel długości, pokrycie treści i ocena zgodności sterują selekcją oraz sposobem łączenia informacji. - EN: A model scores and selects important passages or generates shorter text conditioned on sources. Length objectives, content coverage and faithfulness assessment guide selection and information combination. ## Limits - PL: Kompresja może usuwać warunki i wyjątki zmieniające sens. Generatywne streszczenie bywa płynne mimo niepopartych twierdzeń; ocena podobieństwa nie wystarcza do sprawdzenia wierności. - EN: Compression can remove conditions and exceptions that change meaning. Generated summaries may be fluent despite unsupported claims; similarity scores alone cannot check faithfulness. ## Key terms - PL: **streszczenie ekstraktywne**: Skrót zbudowany z wybranych fragmentów materiału źródłowego. - PL: **wierność źródłu**: Zgodność twierdzeń streszczenia z informacjami zawartymi w źródle. - EN: **extractive summary**: A summary composed of selected source passages. - EN: **source faithfulness**: Agreement between summary claims and information contained in the source. ## Know first - [Tokenizacja tekstu (BPE, WordPiece, SentencePiece) (Text tokenisation (BPE, WordPiece, SentencePiece))](https://aiatlasgraph.com/t/tokenization.md) - [Porównanie tekstu z wzorcem (BLEU, ROUGE, BERTScore) (Reference-based text generation metrics)](https://aiatlasgraph.com/t/textgenmetrics.md) ## Examples - PL: ekstraktywne vs abstrakcyjne · seq2seq (BART, T5, Pegasus) · ROUGE · zgodność z faktami · streszczanie przez LLM · streszczanie wielu dokumentów - EN: extractive vs abstractive · seq2seq (BART, T5, Pegasus) · ROUGE · factual consistency · LLM summarisation · multi-document summarisation ## Subtopics (2 direct, 2 in total) - [Streszczanie przez wybór najważniejszych zdań (Extractive summarisation)](https://aiatlasgraph.com/t/extractivesumm.md): Building a summary from selected source sentences or spans, without generating new text. - [Streszczanie własnymi słowami modelu (Abstractive summarisation)](https://aiatlasgraph.com/t/abstractivesumm.md): Generating a summary as new text with a sequence-to-sequence model or LLM, allowing paraphrase and information fusion. ## Related topics Untyped, symmetric "see also" links. - [Porównanie tekstu z wzorcem (BLEU, ROUGE, BERTScore) (Reference-based text generation metrics)](https://aiatlasgraph.com/t/textgenmetrics.md) - [Streszczanie wyroków i aktów prawnych (Legal document summarisation)](https://aiatlasgraph.com/t/legalsummarization.md) - [Wykrywanie halucynacji (Hallucination detection)](https://aiatlasgraph.com/t/hallucinationdetect.md) ## Sources - [Hugging Face Tasks — natural language processing]() `hf-tasks-nlp` · by Hugging Face - [Summarization (Hugging Face Tasks)]() `hf-task-summarization` · by Hugging Face - [A Systematic Survey of Text Summarization: From Statistical Methods to Large Language Models]() `zhang-2024-summarization-survey` · by Haopeng Zhang, Philip S. Yu, Jiawei Zhang - [Summarization is (Almost) Dead]() `pu-2023-summarization-almost-dead` · by Xiao Pu, Mingqi Gao, Xiaojun Wan (Peking University) --- AI Atlas revision 122 (2026-10-30) · HTML: https://aiatlasgraph.com/t/summarization · index: https://aiatlasgraph.com/llms.txt · everything: https://aiatlasgraph.com/llms-full.txt · updated 2026-10-30